|
Masaż
Masaż to metoda terapeutyczna znana już Grekom i Rzymianom, prawdopodobnie starsza także od akupunktury i akupresury. Współczesne metody masażu wywodzą się jednak od szwedzkiego gimnastyka prof. Pehr’a Henrik’a Ling’a, który stworzył metodę masażu zwaną „Szwedzką”. Masaż, jako metoda terapeutyczna wszedł do kanonu technik wspomagających leczenie stosunkowo niedawno, ale szybko zadomowił się w klubach sportowych, szpitalach i salonach piękności. Głównymi obszarami, w których masaż jest wykorzystywany, jeżeli chodzi o medycynę, są rekonwalescencja, leczenie chorób chronicznych, leczenie niektórych chorób psychicznych i ogóle odstresowywanie. Masaż właściwy polega na manipulowaniu za pomocą dłoni mięśniami, ścięgnami i więzadłami pacjenta. Technik masażu jest wiele, a to dlatego, że nie każdy masaż pomaga na każde schorzenie i bóle. Dobranie techniki masażu należy zawsze pozostawić specjaliście. Według terapeutów kierujących się zasadami medycyny holistycznej masaż ma działanie uzdrawiające, ponieważ potrafi rozluźnić i zniwelować skutki stresu, a także, przy dłuższym stosowaniu, poprawić równowagę w organizmie. Właśnie, dlatego różne typy masażu stosowane są w medycynie chińskiej, shiatsu, medycynie ajurwedyjskiej, aromaterapii i fizjoterapii. Podczas badań przeprowadzonych w Harvard Medical School udowodniono, że nawet sam kontakt fizyczny z drugim, człowiekiem może mieć zbawienne skutki dla zdrowia. W trakcie badania pacjentów oczekujących na ten sam typ operacji podzielono na dwie grupy. Następie wszystkim objaśniono jak wyglądać będzie zabieg, z tą różnicą, że w jednej grupie podczas tłumaczenia zabiegu trzymano pacjenta za ręką, a w drugiej nie. Wyniki pokazały jasno, że osoby trzymane za rękę podczas wyjaśnień rzadziej prosiły o środki przeciwbólowe. Masaż, jako rodzaj terapii podzielony jest na bardzo wiele typów. W przypadku urazów i kontuzji stosuje się masaż leczniczy, by pobudzić układ chłonny stosuje się ręczny drenaż limfatyczny, a w masażu chińskim, shiatsu i refleksoterapii stosuje się punkty refleksoryczne. Niezależnie od rodzaju masażu jego efekty dzieli się na odruchowe i mechaniczne. Efekty odruchowe polegają na zasadzie połączeń pomiędzy elementami organizmu, emocji i umysłu, a także na przepływie energii przez kanały w całym ciele. Oznacza to, że działanie na jedną część ciała może mieć widoczne efekty w innej części ciała, np.: rozluźniający masaż pleców może przynieść ulgę zmęczonym nogom. Efekty mechaniczne bazują na bezpośrednim oddziaływaniu masażu na ciało. Uciskanie i ugniatanie odpowiednich mięśni może działać pobudzająco lub rozluźniająco, a także odprężająco. Masaż pobudza układ limfatyczny, może uodpornić organizm na działanie infekcji i poprawić przemianę materii. Regularny masaż zmniejszy ucisk na tętnice i żyły, co może unormować ciśnienie krwi. Pierwszym, który zauważył zbawienny wpływ masażu na psychikę człowieka był Wilhelm Reich. Ten austryjak wprowadził pojęcie „pancerza ciała” udowodnił też, że emocje bólu, złości i gniewu mogą powodować niezdrowe napięcia w mięśniach. Twierdził on podobnie jak w medycynie holistycznej, że tłumienie emocji może pogorszyć stan zdrowia. Twierdzenia te poparły badania dr Candance Pert farmakolożki, która uważa, że emocje tłumione są w układzie nerwowym i kręgosłupie. Według dr Pert masaż może poprzez relaksację, uwolnienie neuropeptydów i uśmierzających ból endorfin odblokować zakopane w nerwach emocje. Uważa ona, że masaż profilaktyczny ma tak wiele zalet, że mógłby zastąpić ponad 90% kuracji leczniczych.
Terapię masażem można podzielić na 4 fazy:
Uśmierzenie, polegające na zmniejszeniu napięć w nerwach i mięśniach, przez co pacjent nie odczuwa tak dotkliwego bólu, w tej fazie rzadko dotyka sie źródła bólu. Poprawka, polegająca na zapobiegnięciu nawrotu bólu poprzez poprawienie działania układu limfatycznego, uwolnienie zrostów i skurczów komórek mięśni, a także regulacją ich napięcia. Wzmocnienie polegające na wzmacnianiu mocno nadwyrężonych i uszkodzonych tkanek, głownie tych wokół faktycznego urazu, tak by nawrót dolegliwości nie nastąpił. Stosuje się to często przy urazach i kontuzjach sportowych, gdzie powrót do pełnej sprawności i gotowości do dużego wysiłku musi być szybki i efektywny. Utrzymanie, które bazuje na profilaktyce i poddawaniu się okresowym masażom, by zapobiec przemianie urazu w coś poważniejszego.
Przed udaniem się do terapeuty na zabieg masażu należy powstrzymać się przed nadmiernym piciem i jedzeniem, w razie zakażeń lub stanu zapalnego skóry należy umówiony zabieg przełożyć. Podczas pierwszego spotkania terapeuta zadaje pacjentowi wiele pytań o historię chorobową, styl życia, stan zdrowia, powód wizyty, czy zażywa leki, a jeżeli tak, to jakie. Ma to na celu określenie terapii dostosowanej do dolegliwości i preferencji pacjenta. By zapobiec stresowi związanemu ze wstydliwością terapeuta przyciemnia światło w pokoju, a gołe ciało pacjenta przykrywa ręcznikiem, pozostawiając odkrytą tylko część, którą będzie masował. Podczas zabiegu terapeuta zwykle puszcza relaksacyjną muzykę i powstrzymuje się od rozmowy z pacjentem. Masażysta zaczyna zwykle od pleców kierując się ku nogom, po zmianie ułożenia pacjenta masażysta powtarza ruch od torsu po nogi. Czasem podczas masażu stosuje się olejki, jest to jednak konsultowane z pacjentem. Po trwającym od 50 do 90 minut masażu terapeuta łapie pacjenta za nogi by go „uziemić”, a następnie pozostawia samego by doszedł do siebie po zabiegu, który czasem powoduje nadmierne uczucie lekkości. Po masażu można być pełnym energii, zrelaksowanym, zmęczonym, efekt zależny jest od techniki masażu terapeuty i pacjenta. Dzień po niektórych zabiegach można odczuwać lekki ból, a osoby tłumiące emocje podczas zabiegu mogą zacząć płakać, ale będzie to płacz kojący. Leczenie masażem to proces długotrwały, a jego długość należy skonsultować z terapeutą. Warto też od czasu do czasu chodzić na zabiegi profilaktyczne. Masaż pomaga na bardzo wiele dolegliwości. Łagodzi ból, urazy mięśni i ścięgien, artretyzm, rwę kulszową i reumatyzm. Pomaga leczyć efekty stresu, depresje, problemy z krążeniem i depresje. Ma korzystny wpływ przy zespole napięcia pomiesiączkowego, zaparciach i wrażliwych jelitach. Dowody na działanie masażu. W roku 1986 na 6 pacjentkach, które poddawane były radioterapii z powodu raka piersi, stosowano wolny, głaskający masaż pleców. Porównywano stopień nasilania się objawów przed i po zabiegu, a także stan psychiczny pacjentek i ich koleżanek, które tylko odpoczywały. Po zabiegach pacjentki twierdziły, że są mniej spięte, mają więcej energii i nie czują się zmęczone tak, jak ich koleżanki. W szpitalu św. Marii w Londynie masażowi stóp, pleców i twarzy poddanych zostało 30 pacjentów na oddziale chirurgii. Prawie wszyscy pacjenci raportowali o ustępowaniu niepokoju, skurczy mięśni i bólu, lekarze zauważyli też poprawę samopoczucia i mniej problemów z zasypianiem.
Jeżeli zechcesz pomasować kogoś w zaciszu własnego domu pamiętaj: Nie można masować osób, które właśnie skończyły jeść, cierpią na chroniczne choroby, cierpią na ostre bóle, mają zapalenia lub zakaźne choroby skóry, nie wolno też masować kobiet w ciąży. Masowany powinien leżeć na równej, stabilnej powierzchni, która nie ugina się za bardzo pod naciskiem masażysty. Masowany musi czuć się komfortowo i mieć dobre warunki do tego by się odprężyć. Masażysta powinien być zrelaksowany, zacząć od głaskania, a po zlokalizowaniu napięcie przejść do ucisku. Stosując olejki zapachowe należy rozpuścić 5 kropli olejku w łyżce oleju roślinnego, 2,5 kropli w przypadku dzieci poniżej 7 roku życia, 1,25 dla dzieci do 3 roku życia. Nie stosować olejków u niemowląt. Olejek należy najpierw rozgrzać w rękach, by przy kontakcie ze skórą masowanego nie wywoływał szoku. Masujący powinien słuchać masowanego by wiedzieć gdzie stosować mocniejszy, a gdzie słabszy ucisk. Przynajmniej jedna ręka masażysty powinna zawsze mieć kontakt z ciałem masowanego. Głaskanie ciała powinno mieć swój rytm i płynność. Masowanie powinno odbywać się w kierunku serca, metoda zależy od preferencji masowanego i masażysty. Po zakończeniu masażu należy „uziemić” masowanego trzymając go za nogi przez kilka sekund.
Masaż dzieli się na 5 podstawowych technik:
Effleurage to głaskanie jest najbardziej uniwersalne, a dzięki zmianie siły nacisku i szybkości można skutecznie wymasować całe ciało. Wolne głaskanie uspokaja, rozluźnia mięśnie, obniża ciśnienie i pomaga pozbyć się stresu. Łagodne, powierzchowne głaskanie z rytmem poprawia przemianę materii i pobudza gruczoły limfatyczne, zaś krótkie, głębokie i silne głaskanie poprawia krążenie. Można stosować na każdym obszarze ciała, szczególnie na plecach i (ostrrożnie) na piersiach. Nie powinny być głaskane miejsca pokryte żylakami i osoby z bujnym owłosieniem. Metody głaskania: Wachlarzowa – ręce ułóż płasko jedna przy drugiej u podstawy kręgosłupa i powoli, palcami do przodu, posuwaj ręce ku głowie po karku. Możesz zwiększyć nacisk przesuwając swój ciężar ciała na nasadę dłoni. Kiedy dotrzesz do łopatek rozsuń ręce na boki i zmniejsz nacisk. Następnie wracaj w kierunku talii głaszcząc zewnętrzne części pleców, kiedy dotrzesz do talii ściśnij ją lekko. Następnie powtórz cały proces pamiętając o zwiększaniu nacisku tylko przy ruchu w górę. Kocia – kierując się w dół po plecach głaszcz ciało jedną, a następnie drugą ręką, jak drapiący kot, kiedy dotrzesz do podstawy pleców rozpocznij cały proces od nowa. Przy tej technice nie używaj siły, ma ona uspokajać i usypiać. Kolista – ułóż ręce na ciele w odległości 10-15 cm. Głaskaj kolistymi szerokimi ruchami, w ten sposób zataczaj półkola ku gurze. Następnie zsuń ręce w dół aż się zejdą, wtedy ułóż jedną rękę nad drugą i powtórz cały proces. W technice tej należy uzyskać płynny, ciągły ruch głaskania. Kciukowa – stosowana głównie na małych powierzchniach ciała. Silny nacisk i kciuki ułożone jeden nad drugim powinny przesuwać się na zewnątrz.
Petrissage skupia się na wyciskaniu, jako metodzie głębokiej i ugniataniu, jako metodzie powierzchniowej lub głębokiej. Petrissage należy stosować tylko po uprzednim rozgrzaniu mięśni głaskaniem. Pomaga przy rozbijaniu tkanki tłuszczowej dzięki czemu organizm może łatwiej się jej pozbyć, wspiera przemianę materii, rozluźnia mięśnie i poprawia krążenie. Najlepiej stosować na umięśnionych częściach ciała jak: uda, biodra i ramiona. Nie należy stosować tej techniki w okolicy stanów zapalnych i żylaków, a także na urazach powstałych w przeciągu ostatnich 6 miesięcy. Masaż brzucha zabroniony jest u kobiet w ciąży oraz osób z zapaleniami w jamie brzucha i problemami z trawieniem. Metody: Ugniatanie – ręce połóż jedną przy drugiej z palcami w kierunku głowy. Następnie jedną ręką uciskaj mięsień, a drugą chwyć go i ugniataj w stronę uciskającej dłoni. Powtórz proces zamieniając ręce. Pamiętaj by ucisk i rozluźnienie były rytmiczne. Wyciskanie – działanie identyczne jak przy ugniataniu, ale teraz ręce skręcają mięsień jakby wyżymały mokrą koszulę.
Ucisk skupia się na mocnym i głębokim nacisku na konkretny mięsień lub na jego napiętą część. Przy tej technice nie poleca się używania olejków i ugniatania palcami z długimi paznokciami. Pomaga ukrwić masowane mięśnie, a także usunąć przykurcze i napięcia. Najlepiej masować punkty gdzie mięsnie są napięte, a także mięśnie po obu stronach kręgosłupa, twarde, kościste obszary i ramiona. Unikać stosowania na kręgosłupie, żylakach, nowych bliznach, pękniętej, delikatnej, podrażnionej i stłuczonej skórze. Metody ucisku: Statyczna – opuszki kciuków umieść w miejscu najbardziej napiętym i przenosząc na nie ciężar ciała dociskaj przez kilka sekund. Następnie przesuń kciuki po ciele do kolejnego napięcia mięśni i powtórz nacisk. Całą operację powtarzaj aż poczujesz rozluźnianie się napiętych miejsc. Kolista – podobnie jak przy ucisku, ale dodatkowo wykonuj kciukami ruchy koliste w miejscu napięcia.
Oklepywanie skupia się na dość silnych uderzeniach na miejsca dobrze umięśnione, przy tej technice należy uważać by nie przesadzić z siłą uderzenia. Najlepiej stosować pod koniec masażu, by obudzić masowanego. Pobudza organizm, reguluje napięcia toniczne w mięśniach, wspiera zwalczanie zapaleń tkanek łącznych i poprawia krążenie. Można stosować na dobrze umięśnionych obszarach ciała jak uda i pośladki. Nie wolno stosować na stłuczeniach, żylakach i kościstych częściach ciała. Metody oklepywania: Uderzanie – zwiń ręce w luźne pięści i uderzaj(szybko) naprzemiennie jedną i drugą pięścią w masowane punkty. Pamiętaj by ręce były luźne i nie tyle uderzały, co odbijały się od masowanej powierzchni. Siekanie – podobna zasada jak w uderzaniu, ale ręce zwrócone są kciukami ku górze i uderzają w ciało zewnętrznymi krawędziami.
Rozcieranie całego ciała lub punktów napięcia, może być głębokie lub powierzchniowe. Rozluźnia mięśnie i pomaga ukrwić masowane części ciała. Najlepiej stosować tą technikę na dłoniach, ramionach, piersiach i spodnich częściach stóp. Nie stosować na żylakach, nowych bliznach, brzuchu, miejscach ognisk zapalnych, zranionej, podrażnionej lub delikatnej skórze. Technika polega na zwinięciu opartej o ciało dłoni w luźną pięść, rozczapierzenie palców i wykonywanie nimi spokojnych kolistych ruchów.
|