MedycynaNaturalna

Medycynę Ajurwedyjską wynaleźli ponad 3 tysiące lat temu Indyjscy mędrcy riszi, nazwali ją Weda, czyli wiedza. Ajurweda lub Ayurveda jest określeniem z sanskrytu i oznacza ayus(życie) i veda(wiedza), czyli naukę o życiu i świecie. W tej medycynie wiedza empiryczna i filozoficzna określa warunki umysłowe, fizyczne, duchowe i emocjonalne, które pomogą zachować zdrowie.
Starożytny tekst medycyny Charaka samhita opisuje 20 typów organizmów w ciele złożonym z komórek, przedstawia też jak choroba rozchodzi się po organizmie. Inny tekst z tego okresu Susrutha samhita, podręcznik dla chirurgów wymienia narzędzia operacyjne, zasady zachowania higieny w trakcie i po operacji oraz to jak zszywać ciało. Przy okazji mówi też jak prowadzić zdrowe i szczęśliwe życie.
Medycyna Ajurwedyjska uważa, że życia ma sens tylko, gdy człowiek dąży do realizacji pełni swoich możliwości, w czym pomaga dobry stan zdrowia. Lekarze ajurwedyjscy dzielą się na tych, którzy leczą tradycyjnie i tych, którzy dostosowali zasady tej medycyny do zachodnich standardów.
Praktykowany, głównie w Indiach i na Sri Lance system ajurwedyjski łączy elementy diety, detoksykacji, ćwiczeń fizycznych, praktyki leczenia psychiki i stanu emocjonalnego oraz ziołolecznictwa. Sam system należy praktykować ciągle, a nie tylko się nim leczyć.
Filozofia ajurwedyjska stanowi, że wszystko zbudowane jest i połączone za pomocą energii prany, która przenika każdą myśl, komórkę i działanie. Sama energia nieustannie podlega przemianie, dlatego należy utrzymywać ją w organizmie w równowadze, co ustrzeże przed chorobami. Dla terapeuty ajurwedyjskiego każdy pacjent ma inną energię i inaczej musi dążyć do jej równowagi, a terapeuta jest tylko drogowskazem jak tą równowagę zachować.

Doshas(tridoshas) to 3 energie:
Vatha lub Vata(zasada ruchu) odpowiedzialna za system nerwowy, ruchy ciała, oddychanie i bicie serca. Nadmiar tej energii powoduje choroby w udach, jelicie grubym, uszach, skórze i jamie brzusznej. Pokarmy zwiększające ilość tej energii to: groch, suszone owoce, sałata, ziemniaki, żurawina, pomidory.
Pitha lub Pitta(zasada ognia) odpowiedzialna za metabolizm, enzymy, trawienie, żółć i inteligencję. Nadmiar pithy powoduje choroby skóry, oczu, krwi, jelita cienkiego i żołądka. Energię tą zwiększają: ostre potrawy, masło, czosnek, orzechy i pomidory.
Kapha(zasada wody) odpowiedzialna za nawilżenie skóry, naczynia chłonne, tłuszcze i płynne wydzieliny ciała; od energii tej pochodzą też uczucia przywiązania, przebaczenia, miłości, spokoju i pożądania seksualnego. Nadmiar kaphy powoduje choroby ust, nosa, gardła, zatok i klatki piersiowej. Ilości tej energii zwiększa spożywanie produktów mlecznych.
Równowaga tych trzech energii wpływa na nasze samopoczucie oraz wygląd, definiuje też jak powinniśmy się odżywiać, ruszać i jak żyć by uniknąć chorób. Ajurweda dzieli ludzi na typy: vatha, pitha, kapha, vatha/pitha, pitha/kapha, vatha/kapha, vatha/pitha/kapha.
Przy urodzeniu jesteśmy w określonym przez doshas naszych rodziców stanie prakruthi (optymalnego stanu doshas). Z czasem wypadamy ze stanu prakruthi w stan vikruthi(zaburzenia naturalnego stanu doshas). Celem leczenia jest zrozumienie swojej natury i powrót do własnego stanu prakruthi. Na przykład ludzie kapha są często grubi gdyż jedzą dużo cukru, serów, nabiału i smażonego mięsa(pokarmów z grupy kapha), może to prowadzić do chorób i uciążliwej otyłości. By wyrównać swój poziom doshas osoba kapha powinna jeść dużo pokarmów z grup vatha i pitha jak ryż, kurczak, czy suszone owoce. Doprowadzi to do powrotu równowagi doshas i poprawy zdrowia, a także przedłużenia życia.

Ajurweda określa też 5 żywiołów: Eter(niebo) egzystujący w pustych jamach ciała, jak komórki, usta, nozdrza, klatka piersiowa, brzuch i układ oddechowy; Powietrze(żywioł ruchu) manifestuje się w mięśniach, sercu, płucach, komórkach nerwowych, jelitach i żołądku; Ogień zajmuje się inteligencją, regulacją metabolizmu i działaniem enzymów trawiennych; Woda to krew, płyny wewnątrzkomórkowe, śluz, ślina i soki trawienne; Ziemia przejawia się w elementach stałych ciała takich, jak mięśnie, chrząstki, ścięgna, skóra, włosy, paznokcie, kości i zęby. Żywioły odpowiadają też za 5 zmysłów: Eter = słuch, powietrze = dotyk, ogień = wzrok, woda = smak, ziemia = węch.
Z 5 żywiołami związane są także smaki, a każdy z sześciu rodzajów wskazuje na zawartość w potrawie konkretnych żywiołów: cierpki to powietrze i ziemia, gorzki to powietrze i eter, kwaśny to ziemia i ogień, ostry to ogień i powietrze, słodki to ziemia i woda, słony to woda i ogień. Ajurweda twierdzi, że każdy posiłek powinien zawierać wszystkie 6 smaków, oczywiście w odpowiednich proporcjach zależnych o doshas konkretnej osoby.
Żywiło uzależnione są od doshas, vatha odpowiada za eter i powietrze, pitha odpowiada za ogień i wodę, a kapha zajmuje się wodą i ziemią. W zdrowym ciele wszystkie żywioły są w harmonii, ale każdy z żywiołów powstaje z innego, więc gdy jeden zostanie zaburzony cała harmonia upada. Terapeuta stara się przywrócić stan żywiołów do równowagi i gdy na przykład musi leczyć skórę lub mięśnie postara się o przywrócenie równowagi w żywiole ziemi poprzez zrównoważenie poziomów kapha. Często zaburzenia w równowadze pomiędzy żywiołami spowodowane jest przez zmiany w 20 fundamentalnych właściwościach, czyli gunas.
Dobre odrzywianie jest w medycynie ajurwedyjskiej jednym z najważniejszych elementów. Złe trawienie powoduje powstawanie ama (określana, jako biały nalot na języku i okrężnicy, może też zablokować żyły), która pośrednio odpowiada za pojawienie się wielu chorób. Ama pojawia się przy zaburzeniu równowagi zabezpieczającego czynności organizmu biologicznego ognia, Agni. Ogień ten zostaje zaburzony, gdy tłumi się emocje, źle się odżywia lub brak równowagi doshas. Agni zajmuje się też układem wydzielniczym i odpowiada za 3 malas: pot (regulujący temperaturę i oczyszczający organizm), mocz (usuwający toksyny i jeden z elementów diagnozy), kał (jelita absorbują z niego związki odżywcze, a stały przepływ zapewnia napięcie toniczne mięśni jelit).
Diety pomagające utrzymać wagę są zwykle dostosowane indywidualnie do danego człowieka, jednak są i takie, które może stosować prawie każdy. Dieta płynna polega na jedzeniu, czego się chce, oczywiście, jeżeli ma to stan płynny i jest świeże. Dobre efekty dają zupy, soki owocowe i warzywne, ciepłe mleko. Dieta ta oczyszcza organizm, daje uczucie lekkości i energię. Dieta wodna świetnie oczyszcza z toksyn, a polega na jak najczęstszym piciu bardzo gorącej wody, najlepiej, co pół godziny.
Ajurweda odradza też jedzenia podczas jednego posiłku mięsa i mleka, mleka i kwaśnych owoców, ryb i mleka oraz wołowiny i jogurtów. Takie mieszanki powodują produkcję toksyn i zaburzają równowagę doshas, przy mieszaniu wielu pokarmów organizm się gubi, bo nie wie, jakich soków trawiennych ma użyć. Pory roku również wpływają na to, co powinniśmy jeść. W lecie należy unikać cierpkiego, ostrego i gorących potraw, na jesieni trzeba wystrzegać się dużych ilości białka i suszonych owoców, a w zimie ograniczyć spożycie jogurtów, sera, zimnych napojów i lodów. Pamiętajmy też, by pokarm dobrze przerzuć i nawilżyć, to ułatwi żołądkowi trawienie.
Nie należy także lekceważyć pór, w których spożywa się posiłki. Na przykład śniadanie konieczne jest tylko osobom z mocną vatha, ludzie bardziej pitha i kapha odzyskali sporą część energii podczas spokojnego i dobrego snu. Obiady należy jadać generalnie około 12:00-13:00, a kolacje przed 19:00, by nie chodzić spać z obciążonym żołądkiem. Medycyna Ajurwedyjska zaleca też by po posiłku żołądek był w 1/3 pełny treści stałej, w 1/3 pełny wody lub płynu i w 1/3 pusty. Z pewnością należy unikać przejedzenia lub przepicia. Warto też skupić całą uwagę na rozkoszowaniu się posiłkiem, przygotowanym przez osobę nam życzliwą, i na spożywaniu go w przyjaznym, pod każdym względem, środowisku.
Emocje w medycynie ajurwedyjskiej pełnią również bardzo ważną rolę. Brak umiejętności wyrażania uczuć może prowadzić do rozwinięcia się groźnych chorób i alergii. Na przykład strach i niepokój wzmagają element vatha, zachłanność i rządza podnoszą poziom kapha, gniew i nienawiść podnoszą poziom pitha, nadmierne gadulstwo wzmaga element vatha, wstrzemięźliwość odmładza i daje długowieczność.
Ajurweda podkreśla też znaczenie i porę snu, według tej filozofii człowiek powinien chodzić spać przed 22:00 i wstawać przed wschodem słońca.
Podczas pierwszego spotkania z terapeutą ajurwedyjskim przeprowadzi on bardzo szczegółową diagnozę by określić prakruthi i dominujące w pacjencie dosha. Terapeuta będzie pytał się o dzieciństwo, rodzinę, pracę, upodobania żywieniowe i nie tylko, niechęci, styl życia, a także działanie jelit i systemu trawienia. Rozmowa tyczy się zarówno stanu fizycznego jak i psychicznego.
Następnie terapeuta zajmie się analizą fizyczną pacjenta, podczas której zbada jego oczy, język, paznokcie, sposób poruszania się, budowę ciała i zachowanie (na przykład ludzie o konstrukcji vatha są bardzo gadatliwi). Wszystko to pozwoli mu określić dolegliwości pacjenta i konkretny brak równowagi w doshas.
W diagnozie pomocne mogą być nawet palce. Każdy z nich odpowiada za inny żywioł: kciuk to eter i mózg, palce wskazujący to powietrze i płuca, palec środkowy to ogień i jelita, palec serdeczny to woda i nerki, a mały palce to ziemia i serce.
Diagnoza za pomocą pulsu(nadi shastra) przeprowadzana jest na tętnicach promieniowych obu nadgarstków w trzech punktach. Każdy puls mierzony jest innym palcem, bo odnosi sie do innego doshas: palec wskazujący to vatha, środkowy pitha, a serdeczny kapha. Doświadczony terapeuta potrafi odróżnić do 32 rodzajów pulsu.

Metoda leczenia Shodana
Medycyna ajurwedyjska poleca przed leczeniem oczyszczenie organizmu z toksyn, jednak nie każdy terapeuta stosuje tą technikę, gdyż najlepiej ten dwudniowy proces przeprowadzić w szpitalu. Metoda Shodana ma na celu usunięcie choroby, będącej blokadą na drodze do równowagi doshas.
W metodzie tej stosuje się technikę panchakarma, a czasem również wstępną purwakamra.
Purwakamra obejmuje 2 rodzaje terapii wstępnej snehana i swedana. Pierwsza z nich polega na wcieraniu w ciało mieszanek olejków, które usuwają toksyny, a także działają uspokajająco, pomagają przy artretyzmie i problemach z krążeniem. Druga terapia oznacza „pocić się” i polega na kąpielach parowych, czasem z dodatkiem olejków, dla wzmocnienia efektów.
Panchakarma dotyczy właściwego odtrucia, składa się z 5 części, ale rzadko wszystkie pięć się stosuje.
Nirhua vasti to lewatywa olejowa przeprowadzana głównie przy problemach z vatha i pitha takich jak zaparcia, infekcje grzybiczne i nadwrażliwość jelita grubego. Wykonuje się ją w szpitalu przy lekarzach, nie wykonuje się jej małym dzieciom, osobom starszym i diabetykom.
Anuvasana vasti to lewatywa ziołowa, zioła dobierane są do predyspozycji pacjenta, jego dolegliwości i przeciwwskazań. Stosowana jest przy gorączce, mocnych bólach brzucha i problemach z sercem.
Vireka to przeczyszczanie ziołami polegające na tym, że pacjent przyjmuje w domu doustnie przepisane przez terapeutę środki przeczyszczające. Metodę tą stosuje się podczas prawie każdego leczenia, a także przy leczeniu chorób związanych z pithą i czasem vathą.
Vamana dziś spotykana rzadko terapia polegająca na pobudzaniu wymiotów. Stosowana przy problemach z oddychaniem i nieżytami, a także przy zapaleniach oskrzeli, zatok i astmie.
Nasya to inhalacje ziołowe. Stosowana przy problemach z kapha na przykład: zapalenie zatok i oskrzeli, migreny lub katar.

Metoda leczenia Samana
Metoda ta polega na leczeniu ziołowym i stosuje się ją po oczyszczeniu organizmu z toksyn. Zwykle pacjent otrzymuje specjalnie spreparowane prze terapeutę płyny, proszki, tabletki lub susz. Środki te wyrabiane są z ziół i minerałów, a leczący dobiera je bardzo dokładnie pod pacjenta, tak by pobudzić jego agni i przywrócić równowagę doshas.
Wraz z wskazówkami, co do spożywania preparatów terapeuta ajurewdyjski poradzi pacjentowi jak powinien się odżywiać, jakie powinien wykonywać ćwiczenia jogi i czego się wystrzegać. Ajurweda nie określa jednej idealnej metody leczenia, każdy człowiek jest inny, więc i każda terapia jest nieco inna.

Ilość i częstotliwość wizyt uzależniona jest od pacjenta, schorzenia i zaburzeń doshy. Na przykład w przypadku nadwrażliwości jelita grubego poprawa może nastąpić już po kilku wizytach, a w przypadku ostrzejszych chorób dopiero kilkanaście wizyt, co kilka dni da satysfakcjonujące rezultaty.

Ajurweda mówi też o leczniczym działaniu kolorów, metali i kamieni, które po przyłożeniu. oddziaływują na komórki i tkanki. Wiąże się to z twierdzeniem, że wszystko, co materialne jest manifestacją energii Uniwersalnej Świadomości, Prany. Metale takie jak: cyna, ołów, żelazo, srebro i złoto można stosować po oczyszczeniu z domieszek, poprzez podgrzanie i obmycie mlekiem, maślanką lub olejem. Kamienie szlachetne: agaty, ametysty, perły, kamienie księżycowe, opale, topazy, szafiry, rubiny; noszone na ciele dają siłę i inteligencję, a także uśmierzają lęki.
Osobną sprawą jest Siedem podstawowych kolorów tęczy. Kolory te to: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, purpurowy i fiolet. Zajmują się one głównie zdrowiem emocjonalnym i zdolnościami świadomości. Pozwalają na osiągnięcie wyższych stanów umysłowych i ogólnego spokoju.

Praktycy ajurwedyjscy uważają, że medycyna ajurwedyjska należąca do grupy systemów holistycznych może być stosowana przy każdej chorobie. Jednak działa ona najlepiej przy zaburzeniach trawienia i schorzeniach spowodowanych złym odżywianiem. Medycynę ajurwedyjską odradza się przy niektórych typach przepukliny i chorobach nowotworowych. Należy też pamiętać, że terapeuta nigdy nie będzie działał na szkodę pacjenta i nie poradzi porzucenia terapii konwencjonalnych. Doświadczony praktyk nie poleci też technik panchakarma kobietom w ciąży i słabym pacjentom. Do nas jednak należy ścisłe przestrzeganie poleceń terapeuty, by samemu sobie nie zaszkodzić.



Kilka dowodów na działanie medycyny ajurwedyjskiej.
W 1999 roku w Indiach przeprowadzono testy na skuteczność działania zioła ajurwedyjskiego Gynema sylvestre. 22 pacjentów chorych na cukrzycę równocześnie z konwencjonalnym leczeniem poddano kuracji ajurwedyjskiej wyżej wymienionym ziołem. Po 18-20 miesiącach okazało się, że sytuacja pacjentów poprawiła się, a niektórzy mogli nawet odstawić konwencjonalne leczenie. Terapia ajurwedyjska wydawała się regenerować komórki beta, które odpowiadały za rozwijanie się cukrzycy, podczas gdy leczenie konwencjonalne tylko powstrzymywały te komórki przed dalszą degeneracją.
W 1995 roku przeprowadzono test skuteczności ajurwedyjskiego leku ze sproszkowanych nasion Mucuna prurient. Podawano go 60 osobom z chorobą Parkinsona, przez 12 tygodni, równocześnie 26 osób z tej grupy leczono lekami syntetycznymi. Poprzez badanie stanu pacjentów za pomocą Znormalizowanego testu dla choroby Parkinsona udowodniono, że leczenie ajurwedyjskie jest skuteczne i ma niewiele skutków ubocznych.

Dokładniejszy opis 3 doshas
VATHA
Jej żywioły to dominujące powietrze i eter, a cechy: wstrzymywanie, ruchliwość, szorstkość, subtelność, suchość, zimno, lekkość, czystość, nierówność i rozproszenie. Ludzie z dominacją vatha są szczupli, mają suchą, szorstką lub ciemną skórę, ciemne oczy bez połysku, małe cienkie usta i duże wystające lub zakrzywione zęby. Ludzie vatha szybko mówią i myślą, ale szybko też zapominają. Potrafią szybko i łatwo zrozumieć każdą informację, jednak ich umysł jest niespokojny, co może być powodem, dla którego mało i nerwowo śpią. Zachowują się nieprzewidywalnie, są lękliwi i niepewni. Jedzą mało, ale często cierpią na zaparcia. Smaki zalecane słodki, kwaśny i słony, smaki odradzane cierpki, gorzki i ostry.
PITHA
Jej żywioły to dominujący ogień i woda, a cechy: płynność, oleistość, ostrość, gorąco, kwaśność, cierpkość i lekkość. Budowa ludzi pitha jest średnia, co do wzrostu i muskulatury, często mają jasną skórę niekiedy pokrytą piegami lub włoskami, ich oczy są najczęściej żółte, szare lub zielone, osoby te odznaczają się małymi żółtymi zębami i średniej wielkości ustami. Osoba pitha śpi lekko, ale spokojnie, ma wysoką inteligencje i dobrą pamięć, mówi wyraźnie i szybko, czasem ma też tendencję do złości, nienawiści i zazdrości. Ludzie pitha jedzą sporo, mają duże pragnienie, a ich stolec jest luźny i miękki. Smaki zalecane słodki, cierpki, gorzki, smaki odradzane słony, kwaśny i ostry.
KAPHA
Jej żywioły to dominująca woda i ziemia, a cechy: miękkość, ciężkość, słodkość, oleistość, statyczność, powolność, śliskość, gęstość i słodkość. Wygląd ludzi kapha to spore gabaryty, nierzadko otyłość, mają tłustą, chłodną, bladą i grubą skórę. Mają gęste ciemne lub jasne przetłuszczone włosy, białe i mocne zęby, pełne, duże usta, duże niebieskie lub czarne ładne oczy, przyozdobione ciemnymi, grubymi rzęsami. Osoby kapha racjonalnie i z zimną krwią analizują sytuację, uczą się powoli, ale mają dobrą pamięć, mówią powoli i monotonnie, śpią długo i mocno, mogą być chciwe, troskliwe lub chłodne. Jedzą regularnie i powoli. Smaki zalecane ostry, cierpki, gorzki, smaki odradzane słony, kwaśny i słodki.