Gregory Bateson, Umysł i przyroda.

W Instytucie zamierzano badać związek między stanem zdrowia, a stanem choroby oraz zająć się rodzinnymi wzorcami interakcyjnymi w oparciu o projekty systemowe. Bateson, Haley i Weakland przejęli funkcje doradcze. Prawie dwa lata później do tej grupy dołączył Paul Watzlawick. Zainspirowany genialnymi interwencjami hipnoterapeuty Miltona Ericksona i pracami pionierskimi rozpoczął starania nad opracowaniem podstawowych założeń strategii terapeutycznej. Kierowano się przy tym mocno projektami teoretycznymi z dziedziny matematyki, logiki formalnej, cybernetyki, teorii informacji i biologii. Najważniejsze sukcesy badań opublikowano w 3 książkach, które po dzień dzisiejszy zaliczane być mogą do klasyki kierunku.

Nowe zastosowanie wprowadzone przez Bandlera i Grindera

Bandler i Grinder sięgnęli po te prace i rozszerzyli je o najnowsze podejście. Wrócili do bezpośrednich interakcji zachodzących miedzy terapeutą, a klientem i uczynili je ośrodkiem swego zainteresowania. Ich celem było odkrycie sposobu działania, tak jak czynili terapeuci odnoszący sukces. Ruprecht Weerth opisał koncepcyjne położenie wyjściowe wynalazców NLP:

"Istnieje. . . wielka liczba szkół psychoterapeutycznych i pojedynczych metod. . . większość metod terapeutycznych wskazuje na podobne wyniki sukcesów, jednakże w poszczególnych przypadkach nie można przewidzieć wyniku ze stu procentową pewnością, a na pewno w takim wymiarze jak obiecuje to u podłoża leżąca teoria i metoda. Terapeuci, pracujący za pomocą tej samej metody, osiągają swoje cele terapeutyczne, także wtedy, gdy wszystko robią wedle "podręcznika", tylko w bardzo zróżnicowanym wymiarze. Widocznie, tak wnioskowali Bandler i Grinder, sukces w terapii polega nie tylko wyborze postępowania, a jest także uzależniony w dużym stopniu od danego terapeuty, stosującego daną metodę. Jeżeli rzeczywiście to ma miejsce, to terapeuci odnoszący sukcesy dysponują zdolnościami komunikacji i sposobami zachowań, których nie zawiera obligatoryjnie obrany model terapii i dlatego też wyszkolenie w tym sposobie działania nie może zostać dokładnie wyuczone. Podstawowym celem Bandlera i Grindera stało się zbadanie tych nieświadomych, lub tylko częściowo uświadamianych zdolności komunikacyjnych i sposobów zachowań psychoterapeutów odnoszących sukcesy. Uwzględniono także ich przynależność do rożnych szkół i usystematyzowania tych doświadczeń z podziałem na wspólne podstawowe reguły i wzory, oraz dokonanie porównania, tak aby w ten sposób ustalić właściwe czynniki działania terapii odnoszących sukces i przekazać wyniki tych badań innym”. (Wolgang Walker. Przygoda z komunikacją. Bateson, Perls, Satir, Erickson. Początki NLP. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne 2001)

Terapia prowadzona jest metodą klient-terapeuta. Uwaga poświęcona jest tylko tobie.

To nowe podejście do klienta eliminuje całkowicie stres i frustrację, która może mieć miejsce w tradycyjnej terapii.
Nie myśl, że ta terapia rozwiąże twoje życzenie w ciągu jednego spotkania i że coś stracisz jeśli skorzystasz z innej, tradycyjnej terapii u psychologa. Ona może też rozwiąże twój problem.

"Rzuć się w wir bitwy, ale serce twe niech trwa wśród kwiecia lotosu(...)" Bhagawad Gita, Pan Kriszna do Arjuny

Główne założenia NLP

1.Mapa nie jest terenem

Wiele osób myli swoje osobiste przekonania na temat świata z rzeczywistością. Zmieniając swoje przekonania można łatwiej zmienić siebie i świat. Z docierającej do nas ogromnej ilości informacji każdy dokonuje nieświadomej selekcji filtrowania i zniekształcania, tworząc w ten sposób swoja „mapę rzeczywistości”. Kiedy czytasz słowo „pies” w Twoim umyśle może pojawić się obraz jakiegoś psa. Zapewne inny niż mój. Dla jednej osoby jest to pekińczyk dla kogoś innego owczarek. Botanik i drwal inaczej widzą las. A jeszcze inaczej zbieracz grzybów. Każda mapa pokazuje tylko wycinek rzeczywistości służy innemu celowi i doprowadzi nas gdzie indziej. Zmieniając naszą mapę możemy zmieniać rezultaty naszych poczynań.

2.Doświadczenie ma swoją strukturę

Sposób zapamiętywania doświadczenia stanowi o jakości jego przeżywania. Zmieniając myślenie o tym doświadczeniu zmieniamy jego jakość. Zmienić doświadczenie możemy poprzez zmianę jego struktury- zmieniając submodalności naszego doświadczenia. Zmieniając ton, nasilenie i tempo głosu wewnętrznego, wielkość, kolorystykę, położenie i inne właściwości obrazów i kinestetykę czyli odczucia w ciele.

3.Co jeden człowiek potrafi tego inny może się nauczyć.

Jeśli ktoś potrafi osiągnąć coś w swojej dziedzinie, każdy może powtórzyć ten sukces w sferze, która go interesuje. Jeśli możliwa jest determinacja doprowadzająca np. do zostania mistrzem świata w skoku w dal, możliwe jest także napisanie bestsellera. Wszystko jest kwestią poziomu determinacji i odpowiedniej strategii. Strategie mówią, jak organizujesz swoje myśli i zachowania, aby rozwiązać jakieś zadanie. Bardzo ważne w tworzeniu i realizowaniu strategii są odpowiednie przekonania. Jeżeli posiadasz przekonanie, że coś jest dla Ciebie niemożliwe to stosować będziesz strategie które to uniemożliwią. Najważniejszą techniką pozwalającą opanować odpowiednie strategie i umiejętności jest modelowanie.

4.Umysł i ciało są elementami tego samego systemu

Myśli stale wpływają na stan napięcia mięśni, oddech, uczucia, a te z kolei oddziałują na myśli. Kiedy nauczymy się zmieniać jeden z tych elementów, to znaczy, że potrafimy również zmieniać pozostałe. Występuje tu sprzężenie zwrotne o którym możesz łatwo się przekonać jeżeli przerwiesz na chwile lekturę i staniesz ze spuszczone głową, zwieszonymi ramionami, w pozycji typowej dla depresji.... A po chwili wyprostujesz się uniesiesz głowę, wypchniesz do przodu klatkę piersiową, biorąc głęboki oddech..... Prawda, że teraz musiałbyś mocno próbować czuć się źle?

5.Ludzie posiadają cały potencjał, jakiego potrzebują

Jesteśmy w stanie osiągnąć wszystko, czego pragniemy, jest to tylko kwestią uruchomienia naszych ukrytych lub nieuświadomionych zasobów.

6.Nie można się nie komunikować

Podstawą naszego życia jest komunikacja. Nasze relacje zależą w równym stopniu od tego co mówimy, jak i od komunikatów pozawerbalnych: ruchów ciała, mimiki, tonu głosu. Nauczenie się dobrych wzorców komunikacji jest niezbędne do harmonijnego funkcjonowania w kontakcie ze sobą i w relacjach z innymi. Podstawową technika służącą skutecznej komunikacji jest dopasowanie czyli włączenie się do modelu świata drugiej osoby. Może następować zarówno na poziomie idei i przekonań jak zachowań werbalnych i niewerbalnych.

7.Znaczenie mojego komunikatu to odpowiedź, jaką otrzymuję

To co mówimy i robimy jest odbierane przez innych za pomocą ich mentalnych map świata, filtrów powodujących uproszczenia i inne zniekształcenia. Gdy ktoś usłyszy coś innego niż to, co mieliśmy na myśli, znaczy , że komunikat był nieczytelny, bądź zawierał treści nie do końca uświadamiane sobie przez nadawcę tak samo posiadającego swoje filtry powodujące zniekształcenia odbieranego i nadawanego komunikatu. Każda reakcja na mój komunikat jest informacja zwrotną.

8.W każdym zachowaniu tkwią dobre intencje

Każde raniące, bolesne, a nawet bezmyślne zachowanie ma u swych korzeni pozytywny cel. Krzyk-by zostać dostrzeżonym. Uderzenie-by obronić się przed niebezpieczeństwem. Ukrywanie-by poczuć się bezpiecznie. Przynajmniej raz w przeszłości przyniosło pozytywny, zamierzony efekt. Zamiast wybaczać czy potępiać takie zachowanie, można oddzielić je od dobrych intencji i pozwolić by do tych samych intencji dołączyć nowe, ulepszone, bardziej pozytywne zachowania. Co innego możesz zrobić by osiągnąć ten sam efekt?

9.Ludzie zawsze dokonują najlepszych z dostępnych im wyborów

Ludzie zachowują się w określony sposób nie dlatego, że są źli czy bezmyślni. Po prostu dokonują najlepszego z dostępnych wyborów w danej sytuacji, mając dostępne takie a nie inne informacje i takie a nie inne zasoby. Dlatego też NLP pyta- co daje Ci takie zachowanie? Jak możesz osiągnąć ten efekt w sposób bardziej ekologiczny?

10.Jeżeli to co robisz nie działa, rób coś innego

Jeżeli zawsze robisz to, co zawsze robiłeś- zawsze będziesz dostawać to, co dotąd dostawałeś. Jeżeli chcesz czegoś nowego-zrób coś nowego.

Na czym polegają ćwiczenia

Ćwiczenia NLP polegają na pracy z umysłem, uczuciami, emocjami i wspomnieniami. Oddziałuje się na wewnętrzne struktury naszego umysłu: „wyobraź sobie…”, „zobacz…”. Poprzez pracę np. z submodalnościami doświadczenia wewnętrznego. Jeżeli słyszysz w jakiejś sytuacji głosy dialogu wewnętrznego mówiące Ci „nie uda Ci się” to zmień ich ton, barwę tempo. Niech to będzie ton jakim mówi osoba, której płuca wypełnione są helem, albo niech mówi głosem osła ze „Shreka” albo niech jej głos brzmi jak pierdzenie. Jeżeli towarzyszy temu obraz jakiejś Bardzo-Ważnej-Osoby, zmień ten obraz. Odsuń, zmniejsz, załóż jej różowe majtki na głowę....

Inne metody to wykorzystanie modeli językowych- metamodelu i modelu miltona. „Jestem potwornie wściekły”- „A co daje ci wściekłość?” „Po co jesteś wściekły?” „Gdzie konkretnie jesteś ściekły”. „Wszystko mnie wkurza” „A konkretnie co?” „A czy jest choć jedna rzecz która cię nie wkurza?” „Jeżeli wszystko to pewnie i to że się wkurzasz?”

Modeluje się stany emocjonalne i ćwiczy sposoby porozumiewania się w różnych kanałach percepcyjnych (wzrokowym, słuchowym, czuciowym).

Pracuje się na strukturze doświadczenia poprzez zmianę submodalności na takie które towarzyszą pożądanym stanom. Jeżeli jakaś sytuacja wywołuje u Ciebie niepożądaną emocję możesz zanalizować „jak” jej doświadczasz. Jakie towarzyszą jej obrazy (wielkość, kolory, kontrast, oświetlenie, kierunek itd.), dźwięki (natężenie, kierunek, ton itd.) i kinestetyka (ciepło, odczucia w ciele itd.) następnie zmienić je, zastąpić innymi.

Kotwiczy się pożądane postawy i emocje. Łączy się w podświadomości określony bodziec ze stanem umysłu. Potem ten sam bodziec wyzwala podobny stan.

Stosuje się metamodel i model Miltona. Dwa przeciwstawne modele językowe, pierwszy polegający na ukonkretnieniu drugi na metaforze i języku celowo niejasnym.

Neurolingwistyczne programowanie to metoda umożliwiająca pracę zarówno z biznesem, jak i terapię czy pracę nad rozwojem osobistym. Najpopularniejsze są obecnie specjalistyczne kursy zawodowe, szkolenia jedno- i kilkudniowe o charakterze otwartym oraz coaching osobisty.

Pełne szkolenie NLP składa się z trzech cykli/poziomów szkoleniowych: Praktyk, Master i Trener. Na praktyku poznaje się przede przegląd technik NLP i pracuje przede wszystkim z sobą i uczy się pracować z innymi. Master uczy się modelowania i modyfikowania znanych technik NLP dzięki nieświadomej kompetencji i znajomości struktury . Trener natomiast umie nauczyć tych wszystkich technik. Zmienia się też sposób postrzegania zarówno siebie jak i otoczenia. Popularny w środowisku nlp-owskim jest dowcip że widząc ten sam las, Praktyk powie „las brzozowy”, Master: „z tej strony jest to las brzozowy” a Trener „jest co najmniej jeden rząd drzew, które wyglądają jak brzozy”

NLP jest nastawieniem na reakcję i ciągła zmianą by osiągać pożądany rezultat. Otwartość- to być może klucz do niezwykłego magicznego uroku NLP. I to co czyni tę metodę tak uniwersalną. Do zastosowania we wszystkich dziedzinach życia, począwszy od biznesu i skutecznej sprzedaży, poprzez związki z innymi, twórczość po magię i duchowość. A wszystko to dobrze się bawiąc. Czy lubisz się dobrze bawić?